Tabaks- en alcoholontmoediging
Een gezonder Nederland, dat is wat de overheid wil bereiken. Met kinderen die een goede start maken en daar hun leven lang profijt van hebben. Roken, vapen en problematisch alcoholgebruik leiden tot grote schade voor de gezondheid en de maatschappij. Daarom willen we in Nederland een rookvrije en vapevrije generatie verwezenlijken en problematisch alcoholgebruik voor 2040 flink terugdringen. De NVWA zet zich met haar toezicht in voor een rookvrije, vapevrije generatie en een gezonde leefstijl.
Roken en overmatig alcoholgebruik zijn 2 van de grootste oorzaken van ziekte en sterfte in Nederland. Elk jaar overlijden ongeveer 19.000 mensen aan de gevolgen van roken en zijn er ongeveer 2.500 alcoholgerelateerde sterfgevallen. We willen voorkomen dat jongeren gaan roken, vapen en drinken, door preventie en voorlichting en door eisen in de wet. Naleving van die eisen is belangrijk omdat daarmee het gebruik van alcohol en tabak wordt beïnvloed. De NVWA houdt toezicht op de naleving van de wet en draagt zo bij aan een gezonder Nederland. We willen een gedragsverandering bij bedrijven en consumenten stimuleren, om naleving van de wet te verhogen en zo roken, vapen en problematisch alcoholgebruik terug te dringen. Met innovatief toezicht spelen we snel en flexibel in op nieuwe ontwikkelingen en trends in de maatschappij, samen met andere partijen.
Daarnaast houden we toezicht in het kader van het experiment gesloten coffeeshopketen. Het experiment gesloten coffeeshopketen moet duidelijk maken of gereguleerde productie, distributie, en verkoop van cannabis mogelijk is.
Focus toezicht in 2025
We zetten ons toezicht in voor een rookvrije, vapevrije generatie en een gezonde leefstijl. Dat betekent dat ons toezicht gericht is op:
- Het terugdringen van de beschikbaarheid, zichtbaarheid en aantrekkelijkheid van rookwaren.
- Het terugdringen van de blootstelling aan roken en vapen.
- Het terugdringen van de online beschikbaarheid van alcohol voor jongeren.
- Het uitvoeren van het experiment gesloten coffeeshopketen.
De eisen voor de beschikbaarheid van rookwaren en alcohol worden steeds strenger. Zo zorgt de overheid ervoor dat deze producten op steeds minder plaatsen verkocht mogen worden en dat het gebruik ervan minder aantrekkelijk wordt gemaakt (bijvoorbeeld door het smaakjesverbod voor vapes). Deze 2 maatregelen leiden tot een onderhands en illegaal aanbod van aantrekkelijke maar verboden producten. De NVWA zal daar extra toezicht op houden.
Waar mogelijk ontwikkelen we het toezicht door. Bedrijven proberen met nieuwe verkoopstrategieën de bestaande regels te omzeilen. En ze introduceren nieuwe schadelijke producten. Dat moet stoppen. Bijvoorbeeld omdat nieuwe nicotineproducten nieuwe mensen verslaafd kunnen maken, wat niet bijdraagt aan een rookvrije generatie en een gezonde leefstijl. Daar willen we als NVWA op anticiperen, bijvoorbeeld door samenwerking met andere partijen om het gebruik te ontmoedigen. En door meer inzicht in de strategieën die bedrijven gebruiken, om consumenten te verleiden rookwaren en alcohol aan te schaffen.
Risico's
We zien de volgende risico's op het gebied van tabaks- en alcoholontmoediging:
- Rookwaren en overmatig alcoholgebruik hebben gezondheidsrisico’s én hebben gezondheidseffecten in de samenleving.
- Trends onder jongeren en de ontwikkeling van nieuwe, voor jongeren aantrekkelijke producten zijn risico’s voor een rookvrije en gezonde generatie.
- Strengere eisen om de beschikbaarheid en aantrekkelijkheid van rookwaren en alcohol terug te dringen in combinatie met een blijvende vraag vergroot de kans dat (verboden) producten via onderhands of via illegale kanalen worden aangeboden.