Plantgezondheid
De NVWA draagt bij aan het behoud van voedselzekerheid, inheemse biodiversiteit en aan een vitale groene sector. Dit realiseren we door het voorkomen van introductie en het bestrijden van schadelijke bestrijdingsplichtige plantenziekten en -plagen. Ons toezicht richt zich op het beschermen van de plantgezondheid in zowel de hele plantaardige productieketen als in de groene ruimte. We zijn daarbij aangewezen als de National Plant Protection Organisation (NPPO). Ook is de NVWA verantwoordelijk voor de aansturing van en het toezicht op de taken die bij de plantaardige keuringsdiensten en hun laboratoria zijn belegd.
Fundament toezicht
Om bij te dragen aan het behoud van voedselzekerheid, inheemse biodiversiteit en een vitale groene sector richt ons toezicht zich op:
- Het voorkomen dat nieuwe plantenziekten en plagen zich kunnen vestigen en verspreiden in Nederland.
- Het bestrijden van gereguleerde plantenziekten en plagen.
- Het afgeven van exportgaranties die bewijzen dat planten, groenten, fruit en plantaardige producten voldoen aan de gezondheidseisen van het land van bestemming.
Naast de uitvoering van toezicht, is ook het mede ontwikkelen van effectieve wet- en regelgeving van belang om een zo groot mogelijke impact te behalen. Daarom zetten we onze fytosanitaire kennis en expertise in bij verschillende internationale beleidsadviserende en normstellende gremia. Daarnaast investeren we in ons nationale en internationale netwerk, om goed op de hoogte te blijven van wat er speelt.
Focus toezicht in 2025
Om verspreiding van ziekten en plagen zoveel mogelijk te voorkomen, is het belangrijk te beginnen bij de bron. Daarom zetten we in op preventie; het vergroten van de bewustwording van fytosanitaire risico's en de daaruit voortvloeiende verantwoordelijkheden binnen de sector. Ook werken we aan bewustwording bij burgers, onder andere door te waarschuwen geen planten uit het buitenland mee te nemen. In het bijzonder richten we ons op vergroten van het bewustzijn over verspreidingsrisico's van Popillia japonica vanuit gebieden in Europa waar deze kever al aanwezig is.
Toezicht is een schaars middel dat we zo willen inzetten dat we een maximaal effect bereiken. Daarom vergroten we het inzicht in de actuele fytosanitaire risico's. Dat doen we door de resultaten van ons toezicht op te nemen in een toezichtbeeld Plantgezondheid. Dit product kan ook gebruikt worden voor het verstevigen van het fytosanitaire bewustzijn door het signaleren van specifieke fytosanitaire risico's.
Naast reguliere aansturing en uitvoering van toezicht op de handelsketens, zal de NVWA in 2025 toezicht op e-commerce van fytosanitaire producten verder ontwikkelen.
Risico's
We zien de volgende risico's op het gebied van plantgezondheid:
- De toename van uitbraken en incidenten van bestrijdingsplichtige plantenziekten, door bijvoorbeeld uitbreiding van EU-regelgeving of klimaatverandering, vormt een risico voor de gezondheid van gewassen en de groene ruimte.
- Meer uitbraken die tegelijkertijd plaatsvinden, zetten de borging van de fytosanitaire status van Nederland én het afgeven van garanties daarover aan de EU-lidstaten en derde landen onder druk.
- Dekkingen van exportgaranties staan onder druk door toenemende en strengere toetsingsvereisten, 0-tolerantie en een terugval van beheersopties. Dit kan leiden tot meer notificaties van derde landen en beperkingen voor de export van plantaardige producten vanuit Nederland.